Positieafhankelijk Slaapapneu

Positieafhankelijk Slaapapneu (POSAS)

De laatste jaren was er al meer aandacht voor Obstructief Slaap Apneu Syndroom (OSAS). En recent – de laatste vijf tot tien jaar – is dat ook het geval voor Positieafhankelijk OSAS (POSAS). Van POSAS is sprake wanneer er een groot verschil bestaat tussen het aantal luchtwegobstructies in rugligging en het aantal luchtwegobstructies in zij- of buikligging.

De Nederlandse Richtlijn Diagnostiek en Behandeling van obstructief slaapapneu (OSA) bij volwassenen omschrijft de indicatie meer specifiek.1 Deze indicatiestelling wordt ook wel gerefereerd als PASS:

  • Positiegerelateerd: Waarbij de AHI (aantal ademstops per uur) meer dan tweemaal zo hoog is in rugligging dan in andere lighoudingen.
  • AHI non-supine: Het is aan te raden patiënten te selecteren met een AHI in zijligging van ≤10 voor een optimaal behandeleffect. De AHI zal dan ook vrijwel altijd zakken naar onder de 10.234
  • Severity: De positietrainer is bedoeld voor patiënten met POSA en een AHI ≥5 tot <30.
  • Supine sleeping time: Daarbij is het belangrijk dat patiënten tussen de 10-90% van de tijd in rughouding liggen. Onder de 10% blijkt behandeling niet van grote meerwaarde. Voor patiënten die meer dan 90% van de tijd in rughouding liggen, geldt dat zij vaak problematische zijslapers zijn.

Prevalentie van POSAS

De prevalentie van POSAS is veelbesproken. In de diverse klinische studies worden prevalenties genoemd die variëren van 25,1% tot 73,3% van de OSA-patiënten.56789

Positieafhankellijk slaapapneu komt met name voor bij patiënten met milde of matige OSA, een AHI ≥5 tot <30. Ook blijkt dat patiënten met een gemiddeld lager BMI, lagere leeftijd en een lagere nekomtrek vaker aan de positieafhankelijke vorm van slaapapneu lijden.679

Referenties
1. Nederlandse Vereniging van Artsen voor Longziekten en Tuberculose. (2017) Richtlijn Diagnostiek en behandeling van obstructief slaapapneu (OSA) bij volwassenen, 73-84.
2.
van Maanen JP, Meester KA, Dun LN, et al. The sleep position trainer: a new treatment for positional obstructive sleep apnoea. Sleep Breath. 2013;17(2):771–779.
3.
van Maanen JP, de Vries N. Long-term effectiveness and compliance of positional therapy with the sleep position trainer in the treatment of positional obstructive sleep apnea syndrome. Sleep. 2014;37(7):1209–1215.
4. Eijsvogel MM, Ubbink R, Dekker J, et al. Sleep position trainer versus tennis ball technique in positional obstructive sleep apnea syndrome. J Clin Sleep Med. 2015;11(2):139–147.
5. Kox D, R. W. (2006, Oct). The role of sleep position in obstructive sleep apnea syndrome. Eur Arch Otorhinolaryngol, 263, 946-50.
6. Vat, H.-R. A. (2013, Sep). Prevalence and predictors of positional sleep apnea in the general population. European Respiratory Journal , 42(57), P3585.
7. Rasmus Rude Laub, K. L. (2015). Prevalence of positional obstructive sleep apnea and patients characteristics using various definitions. European Respiratory Journal (46), PA2372
8. Hendriks, F. B. (2016). European Respiratory Journal (48), PA2327.
9. Bouloukaki, P. S. (2018). Positional obstructive sleep apnea in the European Sleep Apnoea Database (ESADA) study. European Respiratory Journal , 52(62), PA4335